01

Immune cell analysis

ระบบภูมิคุ้มกันเป็นกลไกสำคัญของร่างกายที่ทำหน้าที่ปกป้องและป้องกันการติดเชื้อจากเชื้อไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อก่อโรคชนิดต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีบทบาทในการกำจัดและยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์ที่ผิดปกติ เช่น เซลล์มะเร็ง ซึ่งระบบนี้ประกอบด้วยสารและองค์ประกอบหลายชนิดที่ร่างกายสร้างขึ้นเอง โดยเฉพาะเซลล์เม็ดเลือดขาว ซึ่งถูกผลิตจากไขกระดูก แล้วเคลื่อนที่ผ่านกระแสเลือดไปยังเนื้อเยื่อต่าง ๆ ทั่วร่างกาย เพื่อทำหน้าที่เฝ้าระวัง ตรวจจับ และตอบสนองต่อสิ่งแปลกปลอมอย่างมีประสิทธิภาพ โดยห้องปฏิบัติการสามารถตรวจหาชนิดและปริมาณของเซลล์ภูมิคุ้มกัน (Immune testing) ที่สนใจด้วยเทคนิค Flow cytometry


1.1

Immune reconstitution panel

การตรวจระดับภูมิคุ้มกัน (Immune testing)  (T, B, NK, DC cell) เพื่อเป็นการวิเคราะห์ชนิดของเซลล์เม็ดเลือดขาวในระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย  และสามารถใช้ประเมินการฟื้นตัวของระบบภูมิคุ้มกันหลังปลูกถ่ายไขกระดูก (BMT)


1.2

Lymphocyte subset

ลิมโฟไซต์ (Lymphocytes) เป็นเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญต่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย เซลล์เหล่านี้ถูกสร้างขึ้นในไขกระดูกและกระจายอยู่ในเลือด ต่อมน้ำเหลือง และเนื้อเยื่อต่าง ๆ ทั่วร่างกาย โดยทำหน้าที่ตรวจจับและกำจัดเชื้อโรค รวมถึงเซลล์ที่ผิดปกติ เช่น เซลล์มะเร็ง

ลิมโฟไซต์สามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่

  • T cell จำแนกเป็น Total T cell, Helper T cell และ Cytotoxic T cell
  • B cell
  • Natural Killer (NK) cell หรือเซลล์เพชฌฆาตตามธรรมชาติ

การตรวจวิเคราะห์กลุ่มย่อยของลิมโฟไซต์ (Lymphocyte Subset) เป็นการตรวจวิเคราะห์ชนิดและปริมาณของลิมโฟไซต์กลุ่มสำคัญเหล่านี้ เพื่อให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการประเมินสถานะของระบบภูมิคุ้มกัน การตรวจนี้มักใช้ในการประเมินและติดตามผู้ป่วยโรค HIV/AIDS ผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ผู้ป่วยโรคมะเร็ง และผู้ที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ

ห้องปฏิบัติการของเราให้บริการตรวจวิเคราะห์กลุ่มย่อยของลิมโฟไซต์อย่างครอบคลุมด้วยเทคนิค Flow Cytometry ซึ่งเป็นเทคโนโลยีการวิเคราะห์ขั้นสูงที่มีความแม่นยำสูง การทดสอบนี้ดำเนินการภายใต้ระบบคุณภาพที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO 15189 เพื่อให้มั่นใจในความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ และเป็นไปตามมาตรฐานสากลของห้องปฏิบัติการทางการแพทย์


1.2.1

T Cell

เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันและกำจัดเซลล์ที่ติดเชื้อ โดยสามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มย่อยที่สำคัญ ได้แก่

  • CD4+ T cell (Helper T cell) ทำหน้าที่ควบคุมและประสานการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน
  • CD8+ T cell (Cytotoxic T cell) ทำหน้าที่ทำลายเซลล์ที่ติดเชื้อและเซลล์ที่ผิดปกติ

ห้องปฏิบัติการของเราให้บริการตรวจวิเคราะห์ ดังนี้

  • Total T-cell (CD3+)
  • CD4 Count (CD3+CD4+)
  • CD8 Count (CD3+CD8+)
  • FOXP3+ Regulatory T Cell (Treg)
  • FOXP3+ Regulatory T Cell Subset

1.2.2

Natural Killer Cell
(NK Cell)

เซลล์เพชฌฆาตตามธรรมชาติ หรือ Natural Killer (NK) cell มีบทบาทสำคัญในการเฝ้าระวังและป้องกันโรคของร่างกาย (Immune Surveillance) โดยเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบภูมิคุ้มกันแต่กำเนิด (Innate Immune System) ทำหน้าที่ตรวจจับและกำจัดเซลล์ที่ติดเชื้อไวรัส รวมถึงเซลล์มะเร็งหรือเซลล์ที่ผิดปกติได้อย่างรวดเร็ว โดยไม่จำเป็นต้องได้รับการกระตุ้นหรือจดจำเชื้อโรคมาก่อน

ห้องปฏิบัติการของเราให้บริการตรวจวิเคราะห์เซลล์ NK อย่างครอบคลุม เพื่อประเมินทั้งปริมาณและประสิทธิภาพการทำงานของเซลล์ NK

การตรวจนับจำนวนเซลล์ NK (NK Cell Quantity)

  • NK Cell (CD3-/CD16+56+) โดยเทคนิค Flow Cytometry การตรวจวิเคราะห์และนับจำนวนเซลล์ NK ในตัวอย่าง โดยอาศัยการตรวจหาการแสดงออกของ CD16 และ/หรือ CD56 ร่วมกับการไม่แสดงออกของ CD3 ซึ่งช่วยประเมินสถานะของระบบภูมิคุ้มกันและความพร้อมของร่างกายในการตอบสนองต่อการติดเชื้อและเซลล์ผิดปกติ

การตรวจประเมินการทำงานของเซลล์ NK (NK Cell Activity)

  • การประเมินความสามารถในการทำลายเซลล์เป้าหมายของ NK Cell
    การทดสอบ NK Cell Activity ใช้สำหรับประเมินความสามารถของเซลล์ NK ในการตรวจจับและทำลายเซลล์เป้าหมาย โดยในการทดสอบนี้ เซลล์ NK ที่แยกได้จากตัวอย่างจะถูกนำมาเพาะเลี้ยงร่วมกับเซลล์มะเร็งที่ใช้เป็นเซลล์เป้าหมาย จากนั้นจึงใช้เทคนิคการตรวจวัดด้วยสารเรืองแสง (Immunofluorescence-based Detection) เพื่อตรวจประเมินการทำลายเซลล์เป้าหมาย ทำให้สามารถวิเคราะห์ประสิทธิภาพในการทำลายเซลล์ของ NK Cell ได้อย่างแม่นยำ
  • การวิเคราะห์การแสดงออกของ NKG2D
    NKG2D Expression Analysis โดยเทคนิค Flow Cytometry NKG2D เป็นตัวรับกระตุ้น (Activating Receptor) ที่สำคัญบนผิวเซลล์ NK ซึ่งมีบทบาทในการจดจำและกำจัดเซลล์มะเร็ง รวมถึงเซลล์ที่ติดเชื้อไวรัส การตรวจวิเคราะห์การแสดงออกของ NKG2D ช่วยให้สามารถประเมินระดับการกระตุ้นและสมรรถนะการทำงานของเซลล์ NK รวมถึงสะท้อนถึงประสิทธิภาพของระบบภูมิคุ้มกันแต่กำเนิด โดยเฉพาะการตอบสนองต่อเซลล์มะเร็งและการติดเชื้อไวรัส

1.2.3

B Cell

มีบทบาทสำคัญในระบบภูมิคุ้มกัน โดยทำหน้าที่สร้างแอนติบอดี (Antibody) เพื่อช่วยในการจดจำ จับ และกำจัดเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมที่เข้าสู่ร่างกาย ทำให้ร่างกายสามารถตอบสนองต่อการติดเชื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ห้องปฏิบัติการของเราให้บริการตรวจวิเคราะห์ ดังนี้

  • B Cell Panel (CD3-/CD19+CD20+)

1.3

Dendritic Cell

เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งในระบบภูมิคุ้มกันที่ทำหน้าที่สำคัญในการ “นำเสนอแอนติเจน” (Antigen-presenting cell; APC) เพื่อกระตุ้นการตอบสนองของภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะ (Adaptive immune system)

หน้าที่หลัก

  • ตรวจจับและจับกินสิ่งแปลกปลอม เช่น เชื้อไวรัส แบคทีเรีย หรือสารก่อโรค
  • ประมวลผลแอนติเจนและนำเสนอให้กับ T cell  โดยกระตุ้นให้ T cell เริ่มต้นการตอบสนองทางภูมิคุ้มกัน
  • หลั่ง Cytokine เพื่อควบคุมและกำหนดทิศทางของการตอบสนองของภูมิคุ้มกัน

โดยทางห้องปฏิบัติการได้มีรายการการให้บริการดังนี้

  • Dendritic cell (DCs) (CD14/HLA-DR/CD123/CD11c)